17 Şubat 2026 Salı   

Fatih ŞENGÜLER / Mali Müşavir / Mali Analiz

LOKANTALARDA BAHŞİŞ YASAĞI

 

30 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle, yiyecek ve içecek sektöründe "kuver" veya "servis ücreti" gibi keyfi eklemeler yasaklanmıştır. Ancak, mevzuatın açık bıraktığı 4857 sayılı İş Kanunu’nun 51. maddesi, "Yüzde Usulü Ücret" sistemini kullanan işletmeler için yasal bir dayanak oluşturmaktadır. TÜROB’un üyelerine yönelik bilgilendirmesi de bu yasal zemine oturmaktadır.
1. 51. Madde: İşletmenin Yasal Kalkanı
Yönetmelikte "hükmü saklı tutulan" 51. madde, servis karşılığı alınan bedellerin doğrudan işçiye ait olduğunu tesciller. Bu madde uyarınca; hesap pusulalarına eklenen yüzdeler, işveren tarafından değil, işçiler adına tahsil edilir. Dolayısıyla bu bedel bir "işletme geliri" değil, "personel hakedişidir".
2. TÜROB’un Tavsiyesi ve Uygulama Şartı
TÜROB, üyelerine tüketiciyi bilgilendirmek adına menü ve girişlere şu ibarenin eklenmesini önermektedir: “İşletmemizde ‘Yüzde Usulü Ücret Sistemi’ uygulanmaktadır. Bu kapsamda hesap pusulalarına %... oranında ‘yüzde’ eklenmektedir ve tamamı çalışanlara dağıtılmaktadır.”
Ancak dikkat edilmesi gereken kritik nokta şudur: Bu ibareyi sadece bir metin olarak kullanmak, işletmeyi idari yaptırımdan kurtarmaya yetmez. Bu sistemin fiilen ve hukuken kurulmuş olması şarttır.
3. Operasyonel ve Hukuki Zorunluluklar
İşletmelerin bu sistemi "muvazaalı" (danışıklı/göstermelik) olmaktan çıkarması için şu üçlü sacayağını tamamlaması elzemdir:
Sözleşme Revizyonu: Mevcut personelin iş sözleşmeleri; "sadece maktu ücret" yerine, "maktu ücret + yüzde payı" şeklinde revize edilmelidir. İşçinin bu sistemi yazılı olarak kabul etmesi, gelecekteki olası iş davalarının önüne geçer.
Belgeleme ve Şeffaflık: İş Kanunu’nun 52. maddesi uyarınca, işveren toplanan paraların hesabını ve dağıtım çizelgesini personeline göstermekle yükümlüdür. Her ay sonunda toplanan "yüzde" havuzu ve dağıtım anahtarı kayıt altına alınmalıdır.
Bordro Entegrasyonu: Müşteriden alınan bu yüzdeler, personelin bordrosunda "Yüzde Usulü Ücret" kalemi altında gösterilmeli, vergi ve SGK kesintileri bu toplam üzerinden yasal mevzuata uygun şekilde hesaplanmalıdır.
4. Risk Analizi: İdari Para Cezaları ve Muvaza
Eğer bir işletme, sözleşmelerini revize etmeden ve personeline bu payları şeffafça dağıtmadan sadece "etiket" üzerinde bu ibareyi kullanırsa;
Ticaret Bakanlığı yönünden: Yanıltıcı fiyat etiketi kullanımı gerekçesiyle idari para cezası,
Çalışma Bakanlığı yönünden: Ücretin usulsüz ödenmesi ve kayıt dışılık gerekçesiyle ağır yaptırımlar, ile karşı karşıya kalabilecektir.
Sonuç
TÜROB'un yönlendirmesi, yasal bir hakkın kullanımı için doğru bir başlangıçtır. Ancak bu hakkın tesisi, sadece tabeladaki bir yazıdan ibaret değildir; işletmenin insan kaynakları ve muhasebe sisteminin İş Kanunu m. 51-53 çerçevesinde tam entegrasyonu ile mümkündür.
Kısa Kısa
Şubat 2026 kira artış tavan oranı %33,98 olarak belirlenmiştir.
30.01.2026 tarihine kadar elinizde bulunan çeklerde bankalarin sorumluluğu yaprak başına 12.650TL'dir. Yani çek bedelinin karşılığı yoksa bile banka bu tutarı ödemek mecburiyetindedir. Yayimlanan tebliğ ile 30.01.2026 tarihinden itibaren bu tutar 16.350 TL oldu.

Tarih: 17 Şubat 2026 Salı    Hit: 1247




Henüz yourm yapılmadı, ilk yorum yapan sen ol